Cyfrowa transformacja linii LK351. Wdrożenie systemów SDIP i SMW na trasie Poznań – Szczecin

Modernizacja linii kolejowej nr 351, łączącej Poznań ze Szczecinem, jest jednym z najbardziej złożonych przedsięwzięć infrastrukturalnych w Polsce w ostatniej dekadzie. W odbiorze publicznym projekt ten funkcjonuje głównie jako gigantyczna operacja inżynierii lądowej: wymiana torów, przebudowa mostów, wylewanie milionów ton betonu i montaż setek kilometrów sieci trakcyjnej. Jednak pod tą widoczną warstwą stali i kruszywa realizowany jest równoległy, równie istotny zakres prac, obejmujący wdrożenie zaawansowanej infrastruktury teletechnicznej odpowiadającej za obsługę pasażera oraz nadzór nad infrastrukturą kolejową. W ramach tej części inwestycji WASKO S.A. odpowiadało za wdrożenie Centralnego Systemu Dynamicznej Informacji Pasażerskiej (CSDIP) oraz Systemu Monitoringu Wizyjnego (SMW) wraz z siecią teletransmisyjną.

Linia kolejowa nr 351 (Poznań – Szczecin) to strategiczny fragment międzynarodowej magistrali E59, biegnącej ze Skandynawii aż na południe Europy. Jest to element transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T), kluczowy dla integracji portów morskich Szczecin-Świnoujście z zapleczem lądowym Europy Środkowej.

Współczesna, nowoczesna kolej nie może funkcjonować w oparciu o analogowe metody sterowania i informacji. Wraz ze wzrostem prędkości pociągów znacząco rosną wymagania w zakresie bezpieczeństwa, precyzji sterowania oraz aktualności informacji przekazywanej pasażerom i służbom technicznym. Dlatego też modernizacja LK351 nie ogranicza się do wymiany szyn. Jej integralną częścią jest pełna cyfryzacja obsługi pasażera i nadzoru nad infrastrukturą.

Systemy dostarczane przez WASKO S.A. – CSDIP i SMW – stanowią interfejs pomiędzy złożoną technologią kolejową a pasażerem.

CSDIP (Centralny System Dynamicznej Informacji Pasażerskiej): 
Zapewnia pasażerom rzetelną informację w czasie rzeczywistym, zastępując statyczne komunikaty danymi pobieranymi bezpośrednio z infrastruktury. Dynamiczne wyświetlacze wizyjne a także procesory nagłośnienia, automatycznie korygują komunikaty w przypadku wykrycia jakichkolwiek odchyleń od rozkładu.

SMW (System Monitoringu Wizyjnego): 
Pełni funkcję inteligentnej warstwy dozoru nad infrastrukturą krytyczną. Rozwiązanie to spełnia rygorystyczne normy w zakresie rozdzielczości i analizy obrazu, dostarczając precyzyjnych danych niezbędnych do identyfikacji osób i pojazdów a także zdarzeń i zagrożeń, co czyni go kluczowym ogniwem w łańcuchu bezpieczeństwa linii kolejowej.

Skala tego zadania na linii LK351 jest ogromna. Nie mówimy tu o wyposażeniu jednego budynku, ale o stworzeniu spójnej sieci teleinformatycznej rozciągniętej na ponad 250 kilometrach, obejmującej 34 lokalizacje pasażerskiej infrastruktury kolejowej ale także 3 punkty węzłowe – dystrybucji i zabezpieczenia transmisji danych.

Wdrożeniem objęto:

• 34 stacje i przystanki – od Poznań Wola aż po Szczecin Zdunowo, zarządzane przez dwa różne zakłady linii kolejowych.
• Długość linii ~250 km – system rozproszony setkach kilometrów infrastruktury kolejowej.
• 2 Lokalne Centra Sterowania (LCS) – wyposażone w systemy nadzoru i sterowania dla SMW i SDIP.
• 2 pętle dostępowe – rozległe sieci światłowodowe i miedziane spinające urządzenia w jedną całość.
• Ponad 180 przełączników sieciowych – szkielet wydzielonej infrastruktury LAN w stanradzie IPMPLS dla potrzeb systemów w 3 warstwach logicznych (brzegowa, agregacyjna i dostępowa).
• Ponad 1550 urządzeń IP, w tym 500+ kamer CCTV wysokiej rozdzielczości oraz tysiące głośników i setki tablic informacji pasażerskiej rozmieszczonych na stacjach.

Tak duża skala oznaczała, że każdy element systemu musiał zostać starannie zaprojektowany, przetestowany i wdrożony w wymagających warunkach rozproszonej infrastruktury kolejowej.

Projekt od początku wiązał się z dużą złożonością, wynikającą z jego skali i pionierskiego charakteru. Głównym wyzwaniem było rozproszenie infrastruktury na długim odcinku, obejmującym dziesiątki stacji pod nadzorem różnych jednostek. Trudności dotyczyły warstwy technicznej, organizacyjnej i formalnej: od projektowania rozległych sieci i systemów zasilania w trudnym terenie, przez integrację wielu typów urządzeń pracujących w trybie ciągłym, aż po konieczność równoległego doprecyzowywania standardów w trakcie trwania prac. Kluczowa była również stała koordynacja działań z wieloma interesariuszami oraz prowadzenie testów przy zachowaniu ruchu pociągów.

Sukces zapewniła ścisła współpraca interdyscyplinarna. Zespół WASKO pracował równolegle na wielu płaszczyznach – od zaawansowanej inżynierii sieci LAN, przez skomplikowane zagadnienia zasilania, uziemień i ochrony przeciwprzepięciowej, aż po kwestie budowlane i konstrukcyjne na peronach, obejmujące m.in. montaż konstrukcji wsporczych dla kamer i wyświetlaczy czy prowadzenie okablowania w infrastrukturze kolejowej – zachowując przy tym wszelkie standardy estetyki, przy zachowaniu najwyższych standardów sztuki inżynierskiej. Pojawiające się w trakcie realizacji problemy techniczne i systemowe były na bieżąco analizowane i rozwiązywane, przy jednoczesnym zachowaniu pełnej spójności dokumentacyjnej. Celem tych działań było zapewnienie, że finalny system będzie działał poprawnie, spełniał wymagania użytkowe oraz zostanie w pełni zaakceptowany pod względem formalnym.

To pionierskie wdrożenie potwierdziło, że nawet najbardziej złożone projekty kolejowe z obszaru IT mogą zakończyć się sukcesem, gdy połączy się wiedzę techniczną z zaangażowaniem zespołu. Dziękujemy wszystkim pracownikom i współpracownikom WASKO zaangażowanym w ten projekt. Wasz wysiłek, często wykraczający poza formalne ramy, pozwolił ustanowić nowy standard dla podobnych realizacji w Polsce. Zdobyte doświadczenie stanowi dziś istotną wartość i potwierdza kompetencje spółki w obszarze innowacyjnych wdrożeń dla infrastruktury kolejowej.